Category: Recenzje (Page 2 of 30)

Filary opowieści

Za sprawą deszczowej oraz podgryzającego mnie przeziębienia, postanowiłem zrobić sobie krótką przerwę od czytania i pisania. Taki mały urlop od słów. W tym leniwym czasie zdecydowałem się na przejrzenie listy gier, które rozpocząłem i porzuciłem. Mój wybór padł na tytuł ciekawy, nietypowy, nawiązujący do gatunku gier, którego kiedyś szczerze nie cierpiałem. Wybrałem sobie przygodówkę w klasycznej wersji point’n’click. W takich produkcjach kluczowa jest fabuła, narracja, wciągający sposób opowiadania historii.

Ken Follett’s Pillars of Earth to gra oparta na literaturze. Tak, jej fabuła została osadzona w świecie wykreowanym w twórczości Kena Folletta. Jest to brytyjski pisarz, autor thrillerów, powieści szpiegowskich oraz historycznych. Nie będę ukrywał, że nie miałem styczności z jego twórczością. Dlatego trudno mi odnieść fabułę gry, do jej papierowego pierwowzoru. Natomiast jednego jest pewien – już dawno żadna przygodówka mnie tak nie wciągnęła. Pillars of Earth zrealizowane są wspaniale! Od rysunków, przez muzykę, po rym narracji. Interaktywny charakter gier wymaga wciągnięcia odbiorcy w zupełnie inną formę relacji. Książkę się czyta, odbiorca spodziewa się solidnej historii, z jasnym początkiem i ciekawym zakończeniem. Spacer z punktu A do B, może czasem przerodzić się w długie kluczenie po bezdrożach. Gra musi wciągać inaczej, wymuszać działanie. Na przykład za pomocą podejmowania decyzji.

Ja wiem, że najlepiej zostało to wykonane w 3. części cyfrowego Wiedźmina. A jednak uważam, że studio Deadallic Enteratiment również zrealizowało tę mechanikę w ciekawy sposób. Podeszli do tej kwestii w ciekawy sposób. Niewielkie wydarzenia, decyzje i słowa, mogą nieść ze sobą poważne konsekwencje. Gracz nigdy nie wie, kiedy będzie musiał zderzyć się ze swoimi decyzjami. Na dodatek twórcy wprowadzili także możliwość milczenia w niektórych rozmowach. Tak, można odpowiedzieć ciszą, co również niesie ze sobą poważne implikacje. Tutaj ważna stają się także zabawy polegające na klikaniu w odpowiednim momencie. To tak zwane quick time events. Na ekranie pojawia się poziomy pasek oraz obszary, w których kliknięcie oznacza sukces. Właśnie za pomocą takich elementów buduje się zaangażowanie gracza! Sama historia jest porządnie opowiedziana, ma wciągające tempo, jednak decyzje i quick time events sprawiają, że gracz zaczyna uczestniczyć w wydarzeniach.

Po skończeniu Filarów ziemi odniosłem wrażenie, że przygodówki to trochę zapomniany gatunek. Moim zdaniem godny odświeżenia. Tym bardziej że w ostatnich miesiącach gracze wybierają zamknięte historie, a produkcje wieloosobowe zaczynają być traktowane jako agresywnie monetyzowane pożeracze czasu. Na rynku pojawia się spora przestrzeń dla gier stawiających na fabułę, na interakcję oraz zapadającą w pamięć opowieść. Myślę, że warto się nad tym zastanowić i nie odrzucać przygodówek jako czegoś, co już było i nie ma szans na powrót. Renesans tego gatunku byłby ciekawym zjawiskiem, na pewno korzystnym dla rynku gier komputerowych oraz samych miłośników cyfrowych światów.

Filmowa majówka

Majówka dobiegła końca. Odpocząłem, napisałem trochę tekstów, naoglądałem się filmów, a nawet skończyłem kolejną książkę. Takie, odpoczywanie człowieka pracującego za biurkiem i ciągle wpatrzonego w ekrany. Osoby, które śledzą moje teksty, doskonale wiedzą, że nie przepadam za rozliczaniem z produktywności. Raczej wolę po prostu robić swoje, a gdy mogę i chcę, to odpoczywam. Cieszę się, że za każdym razem, gdy mam wolne, to udaje mi się trochę wyczyścić listę na Netfliksie. Pewnie, że wpadają tam od razu nowe rzeczy, ale samo obejrzenie kilku tytułów sprawia sporo przyjemności.

W trakcie majówki , ja i moja Żona, sięgnęliśmy po tytuły, na które ciągle brakowało nam ochoty. Obejrzeliśmy Kluseczkę. Lekki, przyjemnie zrealizowany film. Pozbawiony zbędnego patosu, raczej nastawiony na opowiedzenie ciekawej historii, niż przesadne moralizatorstwo. Sięgnęliśmy też po horror Veronica. Hiszpańska produkcja, niezła, trzymająca w napięciu. Jeżeli sięgnięcie po ten film, to zwróćcie uwagę na realizację. W filmie ciekawie zostaje wykorzystane tło kadru, nie wszystko dzieje się na pierwszym planie. Natomiast na dłużej zapadnie nam w pamięć Captain Fantastic. Opowieść o rodzinie, która wychowuje się z dala od nowoczesnego świata. A później muszą się z nim skonfrontować, ponieważ w ich życiu wydarza się coś tragicznie smutnego.

To jest film, który składania do przemyśleń. Żadna z postaci nie jest kryształowo dobra lub całkowicie zła. Świat jest szary i pełen innych odcieni. Konfrontacje dzieci wychowywanych bez nowoczesnych rozpraszaczy potrafią być zabawne. A jednak po tym płaszczykiem komedii przemycane się istotne kwestie. Pytania dotyczące wychowania dzieci, świata w którym wszyscy funkcjonujemy oraz spraw fundamentalnych, takich jak życie, śmierć, żałoba i rozpacz po stracie. Captain Fantastic zmusza do przemyślenia tego, jak żyjemy, czy faktycznie ta cała nowoczesność jest tak wspaniała, jak widzimy na reklamach. Podoba mi się to, że pokazanie pęknięć w fasadzie współczesności nie zostało wytknięte palcem. W Captain Fantastic są to raczej delikatne wskazówki wynikające z zachowań postaci pojawiających się w filmie.

Myślę, że potrzebujemy takich treści. Wszyscy otaczamy się technologią, rzeczywistość postrzegamy przez filtry na Instagramie oraz materiały wideo na YouTubie. Coraz rzadziej pytamy, pojawiające się w mediach społecznościowych treści traktujemy za pewnik. Captain Fanstatic ma zmusić człowieka do przeanalizowanie tego, co zobaczyć. Do rozważań na temat natury społeczeństwa oraz fundamentów współczesnej kultury. Jednocześnie nie jest to przeintelektualizowany bełkot opętanego manią braku sensu postmodernisty. Wprost przeciwnie! Captain Fantastic ma dobrą fabułę, ma narracje, w którą można się wciągnąć i – co najważniejsze! – ma także wyraziste charaktery. To nie są wydmuszki służące za nośniki sensu. Bliżej im do ludzi z własnymi poglądami oraz emocjami.

eżeli szukacie filmu, który zmusi Was do myślenia, to sięgnijcie po Captain Fantastic. Nie powinniście się rozczarować.

Efemeryczne doświadczenia

Po kryminałach stwierdziłem, że czas poczytać inna prozę. Coś mniej naładowanego detektywami, morderstwami i zbieraniem śladów. Mój wybór padł na Psy ras drobnych Olgi Hund. Niezwykle nietypowy opis pobytu w szpitalu psychiatrycznych na oddziale kobiecym. W tej powieści nie ma absolutnie nic z tego, co zostało w mi głowie po lekturze i obejrzeniu Lotu nad kukułczym gniazdem. Olga Hund zabiera czytelnika w podróż do zupełnie innego świata, do alternatywnej rzeczywistości.

Po lekturze Psów ras drobnych zostało ze mną wrażenie efemeryczności świata przedstawionego. Narracja skupiona jest wokół wrażenie, spostrzeżeń oraz przeżyć, których doświadcza autorka. Są to krótkie opisy, szybkie doświadczenia w społeczności kobiet. Innych, nietypowych, określanych jako niedostosowanych do życia w normalnej codzienności. Psy ras drobnych ukazują je w szpitalnej rutynie, w zamknięciu oraz izolacji. Powieść opisuje relacje pomiędzy nimi, ich problemy oraz to jak radzą sobie nie tyle z chorobą, co z własnym towarzystwem. Olga Hund zaprasza czytelników do świata, którego na co dzień nie oglądają. Zamkniętego za szpitalnymi murami, skrzętnie ukrytym przez wzrokiem przechodniów.

Nie szukajcie w tej powieści romantyzmu, uniesień nad chorobą, traktowaniem jej jako czegoś, co wyróżnia ludzi. Olga Hund woli podejście brutalne, wręcz naturalistyczne. Opisuje to, co dzieje z ciałem pod wpływem leków mających na celu ustabilizować zdrowie psychiczne. A później zderza czytelnika z codziennością na oddziale. Z kradzieżami mydła i gazet, z rozmowami pomiędzy pajetami, z ich zwierzeniami oraz wizytami bliskich. Wszystko to jest zapisywane w formie krótkiego wrażenia, przez co narracja zbudowana jest w oparciu o chwilowość, ulotność doświadczenia. Przeczytanie ostatniej krótkie historii pozostało mnie z wrażeniem efemeryczności codzienności w szpitalu psychiatryczny.

Myślę, że to także wynika z ciągłego zderzania wrażeń ze światem zewnętrznym. W końcu szpitale psychiatryczne stanowią odcięte od codziennej rzeczywistości instytucje. Działają według własnego porządku, posiadają jasno określone reguły, których muszą przestrzegać chorzy. Właśnie tej rutyny jest najwięcej w Psach ras drobnych. Co nie sprawia, że książka jest nudna! Wprost przeciwnie! Narracja pełna jest różnych emocji. Znajdzie się w niej miejsce na mroczne załamania, a także na wybuchy czystej i szczerej radości. Olga Hund zagwarantowała odbiorcy spektum wrażeń, które zamknęła w pigułkach. Łatwo je połknąć, ale warto obserwować ich wpływ na postrzeganie świata. Na widzenie codzienności, na rutynę, która tak przeraża współczesnych, a wcale nie musi być czymś złym.

Psy ras drobnych to piekielnie ciekawa powieść. Z porozrywaną narracją, z fabułą utkaną z emocji oraz osobistych doświadczeń. Olga Hund nie potrzebuje żadnych ozdobników, aby ukazać specyfikę szpitalnej codzienności. Woli skoncentrować się na wrażeniach, na ich ulotność. Co tylko podnosi wartość i znaczenie jej prozy.

Więzienie bezwładu

Szukacie snującej się narracji? Koniecznie sięgnijcie po Sonnenberg Krzysztofa Vargi. Książka ma głównego bohatera, wyrazistą fabułę, a także kilka ciekawych zwrotów akcji. Na dodatek w opowiadaniu jest coś onirycznego. Jakby rzeczywistość stawała się coraz bardziej rozmyta wraz z rozwojem wydarzeń. Atmosfera staje się duszna, a ostatnie zdania przynoszą długo wyczekiwaną ulgę. Zamknięcie Sonneberga jest moment uwolnienia nagromadzonego napięcia. Wyjaśnienia wszystkich naszkicowanych tajemnic. Krzysztof Varga stworzył przepiękną książkę.

Akcja rozgrywa się Budapeszcie. W tle znajdują się protesty, skomplikowana sytuacja polityczna oraz różnego rodzaju historyczne konfliktu. Krzysztof Varga wspaniale oprowadza czytelnika po stolicy Węgrzech, nawet zabiera w krótką podróż do mniejszej miejscowości. Wszystko po to, aby doskonale nakreślić miejsce wydarzeń. Miasto jest widziane oczyma głównego bohatera Andrása, badacza literatury austriackiej, niespełnionego pisarza. To indywidualne postrzegania nadaje wyrazu miejscom. Dla narracji kluczowe jest jednostkowe widzenie miejsc, kojarzenia ich z doświadczeniami. Tutaj rozpoczyna się powolne budowania dusznej atmosfery mieszkań, ulic oraz knajp. Wszystkie relacje pomiędzy postaciami naznaczone zostają specyficznym rozmyciem. Wynika to z pierwszoosobowej narracji, z niezdecydowania głównego bohatera, z jego nawyku do życia z rozpędu.

Sonneberg to także opowieść o więzieniu. O klatce zbudowanej z własnych zaniechać i ucieczek od wszelkiej odpowiedzialności. Główny bohater po prostu trwa, jego egzystencję trudno nazwać życiem, to wegetacja, unikanie konfrontacji za wszelką cenę. Budapeszt, w tym ujęciu, przestaje być bezpieczną przestrzenią. Jest celą, w której ściany wyłożono miękkim i przyjemnym materiałem. Stąd bierze się niechęć głównego bohatera do opuszczenia wyrobionej codzienności. Poczucie bezpieczeństwa jest dla niego najważniejsze, nawet jeżeli ceną jest całkowite unikanie wszelkich przejawów życia. Powieść, z każdym przeczytanym rozdziałem, staje się coraz bardziej wciągająca, ponieważ bohater zostaje zmuszony do opuszczenia swojej celi. W ostatnich zdaniach konfrontuje się z życiem, ze swoimi koszmarami i postanawia spełnić swoje największe pragnienie.

Krzysztof Varga mistrzowsko poprowadził narrację. Zbudował opowieść pełną drobnych, delikatnych wskazówek, co do natury głównego bohatera. Niczego nie podał wprost, przez co czytanie tej powieści wymaga sporo uwagi. Nagrodą jest dostrzeżenie wszelkich wahań oraz ucieczek głównego bohatera. Sonnenberg to oniryczna i duszna historia o konfrontacji z rzeczywistością, która przez cały czas domaga się uwagi. Zapewniam, że zamknięta w narracji melancholia udziela się czytelnikowi, zostaje na dłużej. Tak samo jak niektóre, piekielnie wyraziste, obrazy z powieści.

Warto sięgnąć po Sonnenberg Krzysztofa Vargi. To solidna porcja mistrzowsko napisanej literatury.

Zasłona dymna

Kilka dni temu skończyłem czytać Siwy Dym. Powieść Ziemowita Szczerka balansuje na granicy powieści historycznej i fantastyki. Porządek wydarzeń zostaje delikatnie zachwiany. Polska ponownie zostaje podzielona. Europa rezygnuje z pojęcia narodu, przez co różnice pomiędzy poszczególnymi nacjami, ulegają stopniowemu zatarciu. A po świecie krąży Siwy Dym. Gdy tylko gdzieś się zjawi, to rzeczywistość od razu ulega załamaniu. Zmienia się. Rozpada na małe kawałki. Pojawiają się potwory, a miejsca tracą swoją materialność.

Z przyjemnością czytałem tę powieść. Napisana jest świetnie. Autor łączy różne gatunki w sposób szczególnie ciekawy. W Siwym Dymie znajdują się fragmenty wyraźnie stylizowane na reportaż z miejsca wojennego konfliktu, jednak największą część stanowi historia opisana z perspektywy pierwszoosobowego narratora. Czytelnik poznaje świat oczami Marcina Szreniawy. Człowieka, który jest zamieszamy w międzynarodowy spisek, ale ponad wszystko pragnie zrozumieć niestabilny świat, w którym przyszło mu żyć.

Ten brak równowagi, pewność, przejawia się w języku, jakim posługują się postaci. Ziemowit Szczerek ma niesamowitą umiejętność do tworzenia nowych słów na podstawie zasłyszanych regionalizmów. Właśnie język najbardziej mnie urzekł. Uwielbiam autorów posługujących się słowem w sposób ciekawy, często balansujący na granicy awangardowego eksperymentu. Przyznaję, że zaciemnia to fabułę powieści, ale przegryzanie się przez kolejne warstwy językowych zawijańców, sprawiło mi mnóstwo przyjemności. Poszukiwałem wpływów, które posłużyły do stworzenia konkretnego słowa. Dzięki temu podejściu do języka powieść staje się ciekawa i zajmująca. Przynajmniej dla osoby koncentrującej się na tej warstwie. W przypadku samej narracji, snutej opowieści, bywa mniej zachwycająco.

Głównym tematem jest nacjonalizm w futurystycznym świecie. W porządku, który jest kompletnie odmienny od współczesnego, a jednak stanowi fundament dla Siwego dymu. Kluczowa jest Polska. Ze swoim poplątaniem, przenikaniem się różnych wpływów, z zaściankowością oraz brakiem zrozumienia momentów historycznych oraz własnej tożsamości. Te elementy wydają mi się odgrzane po genialnej Siódemce. W tamtej powieści Ziemowit Szczerek wykazał się niezwykła intuicją, umiejętnością opisywania podkręconej codzienności w Polsce. Siwy dym pozbawiony jest tej dynamiki. Odebrałem go jako statyczną opowieść z wyraźnie zaznaczoną tezą, z chęcią krytyki faszyzmu i nacjonalizmu. Trudno ukryć, że współcześnie istnieje konieczność dyskusji o tych sposobach postrzegania świata, jednak nie sądzę, aby Siwy dym mógł się jej przysłużyć.

Problem polega na tym, że zawarta w powieści historia bywa nudna, nieskładna, kiepsko połączona. Siwy dym ratuje tylko i wyłącznie język, który – jednocześnie – odciąga odbiorcę od głównego, precyzyjne zaznaczonego tematu. Dla mnie jest to ciekawa powieść. Miejscami przekombinowana i pozbawiona dobrej dynamiki, a jednak warta lektury.

Page 2 of 30

Powered by WordPress & Theme by Anders Norén